Armaş Manastırı

Burada tarihsel süreç kapsamında Armaş manastırına değinmeyi gerekli görüyoruz,çünkü önümüzde anlatacağımız olaylar içinde özel bir yeri olmuştur.Armaş’ın kötüyü yenen Kutsal Tanrı doğuran Manastırı ,kendi adını taşıyan köyün yanında , Nikomedya’dan kuzey doğuya uzanan sıra dağ üstünde bulunmaktadır,burası da geleneğe göre ilk yüzyıllardaki Hıristiyanların karşı karşıya kaldıkları üzgüler sonucu sığındıkları yer olmuştur.
Şimdiki Ermeni manastırı büyük bir olasılıkla bir göçmüş Grek manastırı ya da kilisesinin yeri üstüne yapılmıştır.
Bu konuda yapılış yılı ya da olaylarını belirten bir geçerli kayıt olmamasına karşın, gerçektir ki temel atılışı 17. yüzyılın ilk yarılarında olmuştur.
Geleneksel anılara göre Celalilerin önünden kaçan göçmenler,o yöredeki Ermeni nüfusunu çoğaltmışlar ve şunu da biliyoruz ki, 1600 yılları dolaylarında güçlenen Celali baskılarının genişlemesi 1608 de son bulmuştur.
Orada bir manastır kurma düşüncesi de, Eçmiadzin temsilcisi Tateos Episkopos’ça düşünülmüş olup,geleneksel veriler ona ilişkin görümler ve açınla malar sunmakta, ayrıca manastırın yapılabilmesi konusunda gerekli olan devlet izninin alınabilmesi için , birçok zorluklara da değinilirken, sonunda bu iznin, İranlılara karşı savaşmaya giden bir büyük vezirden Nikomedya’da Tateos’ça alındığı da kaydediliyor.Bu durumun, Celalilerin durdurulmasından sonra oluştuğu da apaçıktır. Çünkü 1611 de büyük vezir Kuyucu Murat Paşa ,ordu komutanı ordu komutanı olarak İranlılara karşı savaşmak için yola çıkmaktaydı.
Tateos Episkoposun yapım işini erkenden başlattığı olası görülmekte,ancak temel atmanın 1611 de devlet izninden sonra olması daha mantıklıdır.
Taranagetzi’nin anısal yazıları da buna uyarlıktadırlar,şöyle ki 1612 de Patriklik gelirlerinin dağıtımından sonra o, kendisine düşen Anadolu Parakanda sına görete giderken Armaş’a da uğrar.Orada kendi Kutsal Kitabından beş yaprak yazar Armaş Kilisesi için , bu da yeni manastır ve ek yapılarını içeriyor.
Buradan anlaşılıyor ki Armaş köyü o zaman yeni bir yapıya sahiptir ve onun yanında bir yeni manastır kurulmuştur.
Bu durum, gelenekle de kanıtlanıyor, şöyle ki o köyde eski olan bir “aşağı köy” varken, sonradan bir de “yukarı köy” eklenmiş. Manastır da zaten yukarı köyde yer almakta.
Manastırda da oldukça düzenlenmiş bir durumun belirtisi ise,Taranagetzi’nin Armaş’a gelmesi öncesinde, kendi yandaşlarından Arçag’lı Vahrad’ı Armaş’ın yeni köyüne göndermiş olmasıdır.o ,orada kendi kutsal kitabını kopya ettirerek, o örneklerden birini kendi bulunduğu yere-büyük bir olasılıkla Nikomedya (İzmit) kentine- getirtmiştir.
Ne yazık ki bundan daha önemli bir anımız yoktur.Armaş manastırının ilk dönemlerine ilişkin olarak. Acaba hangi düzen ve sıralamayla manastır sistemi oluşmuştu.? Acaba manastır tinsel birliği kaç üyelerden oluşmuştur.?, acaba o Büyük -Çöl’ün örgütünün kapsamında mıydı Armaş’taki bu kurum?.
Ancak şu görülüyor ki, Küçük Ermenistan’da Ermeni manastırlarının sayıları çok ,Büyük Ermenisten’da da daha çok olmalarına karşın, Küçük Asya’nın da Ermeni göç bölgeleri içinde Eski olan Merzifon ve Ankara’daki Kötüyü yenen Kutsal Tanrıdoğuran manastırlarından sonra , salt Armaş’ın Kötüyü yenen’idir ki son yüzyıllarda kurulmuştur.Bu da İstanbul patrikliğine en yakın manastır konumundadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: