Dr Yusuf Çam : Milli mücadelede İzmit sancağı adlı kitabından Akmeşe ile ilgili alıntılar ve Akmeşenin kurtuluşu

18 Mart 19121 gününden itibaren Yunan kuvvetlerinin bütün cephelerden geriye doğru çekildikleri görülmüştür. Karatepe’deki 50 kişilik Yunan birliği, Çahuhanedeki ağırlıklar ve Aslanbey’deki toplar geri çekilmiştir. Derbent ve Kandıra’daki kuvvetler geri çekilme hazırlığı yapmışlardır. Adapazarı ve Çubuklu Köyü’nde bulunan Yunan kuvvetleri de.
19 mart günü Gürgenhanlar ve Anbarcı köylerini basarak halka zulüm etmişler ve civar köylerden angarya suretiyle araba toplayıp Akmeşe’ye çekilmişlerdir.Fakat iki gün sonra haber alma teşkilatından alınan bir mektuptan anlaşıldığına göre çubuklu Selahiye ve Kazımpaşa’dan kısmi bir çekilme olmuş,Yalnız Akmeşe’deki hasta hane İzmit’e tahliye edilmiştir.
Yunanlılar 20 mart günü Yalova bölgesinden de kuvvetlerini çekmeye başlamıştır. Rum ve Ermeni çeteleri de bu çekilmeyi örtmek için Cihan köyünde katliam yapmak istemişler, köylülerde kendilerini müdafaa ederek 37 Ermeni ‘yi öldürmüşlerdir. Fakat müdafaasız köylerde katliam yapmışlardır. (SAYFA 124)
13 MART 1921 günü 11. Yunan fırkası, Bursa’da bulunan 3. Yunan Kolordusunun taarruzuna yardım amacıyla Adapazarı, Sapanca ve Geyve kesiminde toplanan Türk kuvvetlerine taruz ederek onları dağıtmak emri almıştır. Fırka yukarıda belirtildiği gibi, kuvvetlerini doğuya kaydırmış ve
23 Mart günü taarruza başlamıştır. Saat 16.00 da kendilerine emredilen taarruz mevzilerinde toplanan kuvvetlerin taarruzu, saat 20.00 de İngiliz Genel Karargahı’ndan gönderilen Miralay Stevens’ın emriyle durdurulmuştur. Emirde bölgede toplandığı bildirilen Türk kuvvetlerinin keşfi için İngiliz deniz tayyarelerinin vazifelendirildiği ve keşif sonucunun beklenmesi isteniyordu.
24 Mart günü bir düşman tayyaresi Akmeşe’den geçip Hacımercan üzerinden uçtuktan sonra İzmit’e doğru uzaklaşmıştır.
21 Mayıs 1921 itibariyle müretep fırka bölgesindeki durum şöyledir: Akçay’dan itibaren Mahmudiye ye kadar 2 tabur piyade, 1 kudretli cebel topu ,Bahçeciğin güney ve batısında
1 tabur piyade ve 400 kadar milli müfreze eri, İznik gölü kuzeyinde çengiler sırtında 150, Boyalıca’da 40 kişilik milli müfreze vardır. Geyve’de 250 kadar nizamiye ve milis eri, 1 kudretli cebel topu ihtiyattadır. Müretep fırkanın toplam mevcudu 1.750 kişi kadardır.
Yunan Kuveytlerinin durumu: Arifiye-Hacımercan-Koragal hattında 2 tabur ve 2 top vardır. Sapanca-İzmit yolunun güneyinde bulunan Kırkpınar, Maşukiye, Büyükderbent, Hocaköy’e parçalar halinde küçük müfrezeler yerleştirilmiştir. Bahçecik-İzmit-Akmeşe bölgesinde de 1 tabur piyade ve 1.000 civarında çetesi Ve 2 top vardır.
1 Haziran 1921 Geyve boğazından Akçay deresine inmek isteyen Yunan kolları tarh edilmişlerdir. İstanbuldere müfrezesinden, mahmudiyeye gönderilen keşif kolu, çatışmada 1 Yunanlı süvari erini öldürerek 2 hayvanını ve tüfeğini almış, köy ahalisinin ve şose üzerindeki Yunan devriyelerinin gelmesi üzerine geri dönmüştür.
Akmeşe istikametinden fasılalı tüfek sesleri işitilmiş. Bunların dışında kolordunun diğer cephelerinde durum sakindir.
20 Haziran 1921 günü Adapazarı ovasında yer yer köylerin yandığı görülmektedir. Kuyudil, Akarca, Derbent bu köyler arasındadır. Gerek Sapanca Gölü’nün kuzeyinde Adapazarı-Serdivan-Eşme ve Adapazarı-Akmeşe yolarında, gerekse gölün güneyinde Sapanca İzmit şosesinde ve demiryolunda yoğun bir hareket vardı.Yuınan ordusuna ait ağırlıklar ve cephane ile birlikte Adapazarı halkından gasp edilen çok miktarda eşya ve canlı hayvan da batıya doğru taşınmaktadır. Daha önce Geyve ve Ortaköy’den Sapanca ve Adapazarı’na göç eden yerli Rum ve Ermenilerin yanına her gün yeni gruplar katıldığından, göç kafilesi büyüdükçe büyüyordu.
22 Haziran 1921 Sakarya mıntıka Kumandanı’nın çalışmaları sonucu Halit Mollanın akıncı kolu Akmeşe üzerinden İzmit’in kuzey doğusunda bulunan Kalabak köyü’ne kadar ilerlemiş ve Yunanlılar ile müsademeye başlamıştır. Güney Doğu Harekatı’na devam eden akıncı kolları, Solaklar Köyü’ne yaklaşmışlar ve üstün Yunan kuvvetleri ile karşılaşınca, Ada taburundan 25. Suvari, akıncı kolları takviye olarak gönderilmiştir. 22 Haziran gecesi düşman ile temas eden Ada taburu batıya doğru ilerleyerek
23 haziran sabahı düşmanla teması tekrar sağlayarak Ketenciler Köyü’nü kurtarmış, Köyün batısında çarpışmalar akşama kadar devam etmiş; tabur önündeki Yunan birliklerini geri atarak Eseler köyüne kadar ulaşmıştır. Bu sıçramalar birkaç gün sonra İzmit’inde kurtuluşuna temel oluşturacaktır ancak bizler Akmeşe beldesinin kurtuluşunu 22 haziran 1921 olarak kabul edebiliriz zira Dr Yusuf Çam’’n bilgileri “Genelkurmay askeri tarih ve stratejik etüt Başkanlığı (ATESE)” Arşivlerine dayanmaktadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: